Heeft niets met bier te maken. Helaas.

Schandpaal 2.0

YouTube is voor ontzettend veel mensen tegenwoordig een leuke vorm van tijdverdrijf. Per dag worden er miljoenen filmpjes bekeken en menige verveling wordt weggepoetst door het bekijken van grappige, interessante, schokkende of van andere aard zijnde filmpjes. So far so good. Die filmpjes moeten echter wel op YouTube terecht komen, en aangezien Buma/Stemra nog steeds voorzichtig dreigt met de YouTube tax zal de spaarzame Nederlander afhankelijk zijn van user generated content. Eigen inbreng van de gebruiker dus, wat voor YouTube zoveel betekent als het uploaden van filmpjes, al dan niet van/over jezelf.

En daar schuilt voor veel van die typische YouTube uploaders een ‘gevaar’. Waar ik eerder blogde over hoe YouTube van een nul een held kan maken, moet ik ook even de schaduwkant van het vrijuit uploaden belichten. Want die schaduwkant, die is er absoluut. Niet alle geüploade filmpjes zijn namelijk even ‘goed’ of bewonderenswaardig, wat zich vooral uit in idioten die zichzelf onsterfelijk belachelijk maken op YouTube, mensen die zichzelf ontzettend in de nesten werken met hun filmische meesterwerk en leedvermaak, veel leedvermaak.

Voorbeelden zijn er te over. Denk bijvoorbeeld aan Gary Brolsma, beter bekend onder zijn alter ego ‘Numa Numa Guy’. Hij verwierf faam door de voormalige zomer’hit’ Dragostea Din Tei op dramatische wijze te playbacken. Het filmpje werd door hemzelf geüpload, het internet kreeg al gauw lucht van deze topact en voor Brolsma het zelf wist was hij één van de bekendste internetlegendes. Mainstream media pikten het fenomeen op en Gary was beroemd. Na verloop van tijd was hij echter toch niet meer zo blij met al die aandacht en verstopte hij zich achter zijn PC’tje en Warcraft 3. Nadat hij in het Guinness Book of Records verscheen met zijn filmpje (meer dan 700 miljoen views), een NCIS-cameo maakte en zelfs in een South Park aflevering figureerde waren zijn acties echter verre van uitwisbaar. The Numa Numa Guy kent geen anonimiteit meer en zal voor de rest van zijn leven herinnerd worden aan zijn schertsvertoning.

Nog een voorbeeldje dan. Het begon met een meisje met overdreven oogschaduw op dat de grootste klinkklare onzin uitkraamde in door haar geschoten YouTube-filmpjes. Ze noemde zichzelf
Boxxy en ratelt als een aan ADHD-lijdende cafeïneverslaafde die haar dosis ritalin al vijf jaar is vergeten. Het eindigde met een digitale burgeroorlog op het afvoerputje van het internet; 4chan. Dit resulteerde in verschillende liefdesverklaringen en doodsbedreigingen aan haar persoonlijke adres. Ook Boxxy, oftewel Catherine Wayne, scholier in de 12th grade van Woodcreek High in Roseville, California (dank aan social networks), kan een anoniem bestaan wel vergeten. Om nog maar te zwijgen van veiligheid.

Misschien een beetje een ‘ver-van-je-bed-show’ tot nu toe, maar onlangs bleek eens te meer dat je maar beter twintig keer kunt nadenken voor je je filmpje het internet op flikkert. Een zekere Wouter van der Putten (17) knalde een al dan niet serieus bedoeld filmpje online waarin hij beweert een ‘lijst’ te hebben met namen die ‘weg moeten’. Oom agent was het niet zo eens met dit filmpje, waarna meneer Van der Putten prompt uit zijn klaslokaal werd gesleept en Wouter’s List moest verklaren. GeenStijl was er als de kippen bij om dit heuglijke nieuwsfeit aan het licht te brengen (gevalletje komkommertijd?) en ook Wouter is digitaal gebrandmerkt.

Er zijn nog talloze voorbeelden van mensen wiens YouTube-uitspattingen voor onsterfelijkheid hebben gezorgd. Als je je verveelt, kun je bijvoorbeeld eens kijken waarom MC Progeria, het Nederlandse blowmeisje (tip, leedvermaak) of de Black Ban(d)ana Crew (die zo slim waren om trampersoneel te bedreigen) zo vermakelijk zijn.

Leuk dus, zo’n filmpje uploaden. Totdat je jezelf in principe vogelvrij hebt verklaard, enkel en alleen door een filmpje online te zetten. De proporties van de impact van zo’n filmpje verschillen natuurlijk, maar het moge duidelijk zijn dat menig YouTube-gebruiker zich nog wel tweemaal achter de oren zal krabben om nog een cinematografisch hoogstandje online te zetten. Er zijn echter mensen die niet over het nodige realiteitsbesef beschikken om deze afweging te kunnen maken. Dat blijkt uit bovengenoemde voorbeelden. YouTube is tegenwoordig in veel gevallen een soort publieke schandpaal, waar zo nu en dan een ‘gelukkige’ uploader aan genageld wordt. En dat roept soms wat vragen op. Moeten deze mensen niet tegen zichzelf in bescherming genomen worden? Kun je als ‘slachtoffer’ iets ondernemen tegen het kwaad dat je aangedaan wordt naar aanleiding van je leuke filmpje? Moet er een persoonlijkheidstest, een IQ-test en een Rorschachtest afgenomen worden voordat je überhaupt een video kunt uploaden? Sowieso zijn deze culturele uitspattingen niet echt bevorderlijk voor je digitale voetafdruk, die toch al aardig aan het uitdijen is met de huidige positie van social networks als hyves en twitter.

YouTube dus. Dé vervelingsbestreider bij uitstek, die als zijfunctie heeft om jou, de domme uploader, in een valstrik van je eigen uitspattingen te laten lopen. De vraag is of we dat allemaal maar moeten laten gebeuren. Ikzelf zal hier in ieder geval geen initiatief in nemen; ik geniet te veel van de misstappen van anderen.

Mensen aan de schandpaal nagelen is al honderden jaren niet meer nodig. De ergste sujetten doen dat dankzij YouTube inmiddels immers zelf wel.

Tot slot nog even het allergrootste schoolvoorbeeld van het soort mensen waar ik het over heb. Star Wars Kid rekent in zijn wereldwijde hit denkbeeldig af met de jongens die hem al zijn hele leven pesten, geheel in eigen nerd-stijl!

8 reacties tot nu toe
Plaats een reactie